ενδοσυγκριτικά - τεύχος 3 - Εξαμηνιαίο βιβλιοπεριοδικό γλωσσικής εθνικής και πολιτισμικής αυτοσυνειδησίας

Ὁ ἀναγνώστης τοῦ 3ου τεύχους τῶν ἐνδοσυγκριτικῶν θὰ βρεθῇ ἀντιμέτωπος μὲ ἐκ πρώτης ὄψεως παράδοξες ἐτυμολογικὲς συσχετίσεις ὅπως τοῦ σκύλλα / στσούλλα μὲ τὸ τσούλα (= ἀνήθικη γυναίκα), τοῦ λιάρα (= κηλῖδα στὸ δέρμα ἢ τὸ ροῦχο) μὲ τὸ λέρα, τοῦ πυλαλῶ / πουλαλῶ (= τρέχω γρήγορα) μὲ τὸ πουλαρίζω (= τρέχω γρήγορα σὰν πουλάρι), τοῦ χιλοπίττα ἢ χιλόπιττα μὲ τὸ ἀχλιόπιττα (= ἄρτος ψημένος στὴν ἀχλιά, τὴν χλιαρὴ στάχτη), τοῦ σκυλλόγαμος / σ΄σ΄υλλόγαμος (= «ἑορτὴ» γάμου ἀποσκοποῦσα στὴν ἀποφυγὴ τῆς ἐκδήλωσης τῆς λύσσας) μὲ τὸ ταυτόσημο λυσσόγαμος, καὶ ἑπομένως τοῦ σκύλλα / σ΄σ΄ύλλα μὲ τὸ ἤδη ἀρχαῖο λύσσα κ.ο.κ.
Ὅλες αὐτὲς οἱ συσχετίσεις βασίζονται στὴν θεμελιώδη ἀρχὴ τῆς ἐνδοσυγκριτικῆς θεωρίας ὅτι ἡ ἐξέλιξη ἑνὸς τύπου στὸ ἐσωτερικὸ μιᾶς γλώσσας δὲν συνεπάγεται τὴν ἐξαφάνιση αὐτοῦ ἀπὸ τὸν ὁποῖο προῆλθε, ὅτι δηλ. στὴν ἴδια γλῶσσα εἶναι δυνατὸν νὰ συνυπάρχουν οἱ πρωτογενεῖς τύποι μὲ τοὺς παραγόμενους. Χαρακτηριστικὸ εἶναι τὸ παράδειγμα τοῦ θέλω νὰ ποὺ ἐξελίχθηκε καὶ σὲ θελά, θενά, θά, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ ὅτι θά ᾿πρεπε νὰ ἐξαφανισθῇ, ὅπως δὲν ἐξαφανίσθηκε τὸ θέλεις, ἐπειδὴ ἐξελίχθηκε σὲ θέλ᾿ς > θές, ἢ τὸ will ἐπειδὴ ἐξελίχθηκε σὲ ‘ll (πρβλ. he will go / he ‘ll go) κ.ο.κ.
Ἑπομένως, ὅσοι ἀμφισβητοῦν στὸ ὄνομα τῆς «ἐπιστήμης» τους τὶς ἐνδοσυγκριτικὲς συσχετίσεις θὰ πρέπῃ πρὶν καὶ πάνω ἀπ᾿ ὅλα νὰ θέσουν σὲ ἀμφισβήτηση μὲ πειστικὰ ἐπιχειρήματα τὴν βασικὴ ἀρχὴ τῆς ἐνδοσυγκριτικῆς θεωρίας ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ πρωτογενεῖς τύποι νὰ συνυπάρχουν μὲ τοὺς παραγόμενους, στὸ πλαίσιο μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς γλώσσας.
Φυσικά, ἡ ἀναγνώριση τῆς ἰσχύος τῆς βασικῆς αὐτῆς ἀρχῆς δὲν καθαγιάζει ὅλες τὶς ἐνδοσυγκριτικὲς συσχετίσεις, ἀλλὰ ἐκ τῶν πραγμάτων ἀνοίγει νέους δρόμους γιὰ τὴν ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν μέχρι τώρα ἀκολουθηθῆ καὶ διερευνηθῆ ἀρκούντως.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - PDF