Ο Ηλίας Γιαρένης γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι ιστορικός και βυζαντινολόγος, Καθηγητής Ιστορίας της Βυζαντινής Παιδείας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, και Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου (2020-2024).
Έχει λάβει μέρος σε Διεθνή Συνέδρια στην Ελλάδα και σε χώρες της Ευρώπης (Μεγάλη Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία, Κύπρο, Ουγγαρία, Κροατία). Τα τρέχοντα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στην βυζαντινή λογιοσύνη και εκπαίδευση, στον κόσμο του βυζαντινού βιβλίου, αλλά και στην πρόσληψη του Βυζαντίου στην νεώτερη και σύγχρονη Ελλάδα.
Μεταξύ των δημοσιευμάτων του: Η συγκρότηση και η εδραίωση της αυτοκρατορίας της Νίκαιας. Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Α΄ Κομνηνός Λάσκαρις, Αθήνα 2008· Life and Rhetoric in Late Byzantium: Nikolaos Mesarites, Αθήνα 2022. Έχει συνεπιμεληθεί συλλογικούς και τιμητικούς τόμους με βυζαντινολογική θεματική, μεταξύ των οποίων: Βησσαρίων εκ Τραπεζούντος του Πόντου, Θεσσαλονίκη 2017· Λόγιοι και Λογιοσύνη στο Βυζάντιο, Θεσσαλονίκη 2019· Bibliophilos. Books and Learning in the Byzantine World, Βερολίνο-Βοστόνη 2021.